#วัตถุประสงค์

หลังจบ Workshop ผู้เรียนสามารถ:

  • อธิบายองค์ประกอบหลักของ Azure DevOps ได้
  • สร้าง Organization และ Project
  • ใช้ Azure Boards จัดการ Work Item
  • ใช้ Azure Repos จัดการ Git Repository
  • ทำงานด้วย Branch และ Pull Request
  • สร้าง Azure Pipeline ด้วย YAML
  • ทำ Continuous Integration (CI)
  • ออกแบบ Continuous Delivery/Deployment (CD)
  • เข้าใจการใช้ Agent และ Environment
  • เชื่อมโยงกระบวนการ Plan → Code → Build → Test → Deploy

#1. Azure DevOps คืออะไร

Azure DevOps เป็นแพลตฟอร์มสำหรับสนับสนุนวงจรการพัฒนาซอฟต์แวร์ โดยรวมเครื่องมือสำหรับการวางแผนงาน การจัดการ Source Code การ Build/Test การจัดการ Package และการ Deploy ไว้ในระบบเดียว

บริการหลักประกอบด้วย:

Service หน้าที่
Azure Boards Agile planning, backlog, sprint, work item
Azure Repos Git repositories และ Pull Request
Azure Pipelines CI/CD
Azure Test Plans บริหารและติดตามการทดสอบ
Azure Artifacts Package feeds เช่น npm, NuGet, Maven, Python

ภาพรวม workflow:

Azure Boards
     |
     v
Azure Repos
     |
     v
Azure Pipelines
  |       |
 Build   Test
     |
     v
 Artifact
     |
     v
 Deploy
     |
     v
Environment

#2. สิ่งที่ต้องเตรียม

  • Microsoft Account
  • Azure DevOps Organization
  • Git
  • Visual Studio Code
  • Node.js รุ่นที่ยังได้รับการสนับสนุน
  • Browser
  • Azure Subscription เฉพาะกรณีต้องการทดลอง Deploy ไป Azure

ตรวจสอบเครื่องมือ:

git --version
node --version
npm --version

#Lab 1: สร้าง Azure DevOps Project

เข้า Azure DevOps และสร้าง Organization หากยังไม่มี จากนั้นสร้าง Project ใหม่ เช่น:

Project name: azure-devops-workshop
Visibility: Private
Version control: Git
Work item process: Agile

Project จะเป็นขอบเขตหลักที่รวม Boards, Repos, Pipelines และบริการอื่นที่เกี่ยวข้อง

#Lab 2: วางแผนงานด้วย Azure Boards

ไปที่:

Boards → Work Items

สร้าง User Story:

Title: Create Health Check API

ตัวอย่าง Acceptance Criteria:

Given the API is running
When a client requests GET /health
Then the API returns HTTP 200
And response contains status=ok

จากนั้นสร้าง Task เช่น:

Create Node.js project
Implement /health endpoint
Create automated test
Create CI pipeline

ทดลองใช้:

Boards → Boards
Boards → Backlogs
Boards → Sprints

แนวคิดสำคัญคือทำให้ Requirement สามารถ trace ไปยัง Code, Commit, Pull Request และ Build ได้

#Lab 3: สร้าง Repository

ไปที่:

Repos → Files

Clone repository:

git clone <YOUR-AZURE-REPOS-URL>
cd azure-devops-workshop

สร้างโปรเจกต์:

npm init -y
npm install express
npm install --save-dev supertest

สร้าง src/app.js:

const express = require("express");

const app = express();

app.get("/", (req, res) => {
  res.json({
    message: "Azure DevOps Workshop"
  });
});

app.get("/health", (req, res) => {
  res.json({
    status: "ok"
  });
});

module.exports = app;

สร้าง src/server.js:

const app = require("./app");

const port = process.env.PORT || 3000;

app.listen(port, () => {
  console.log(`Server running on port ${port}`);
});

เพิ่ม scripts ใน package.json:

{
  "scripts": {
    "start": "node src/server.js",
    "test": "node --test"
  }
}

#Lab 4: Automated Test

สร้าง test/app.test.js:

const test = require("node:test");
const assert = require("node:assert/strict");
const request = require("supertest");
const app = require("../src/app");

test("GET /health returns status ok", async () => {
  const response = await request(app).get("/health");

  assert.equal(response.statusCode, 200);
  assert.equal(response.body.status, "ok");
});

ทดสอบ:

npm test

Commit:

git add .
git commit -m "feat: add health check API"
git push

#Lab 5: Branch Workflow

สร้าง Feature Branch:

git checkout -b feature/health-api

หลังแก้ไข:

git add .
git commit -m "feat: implement health endpoint"
git push -u origin feature/health-api

จาก Azure Repos ให้สร้าง Pull Request:

feature/health-api
        |
        v
Pull Request
        |
        v
Review + Validation
        |
        v
main

ในระบบจริงควรกำหนด Branch Policy ให้ main เช่น:

  • Require reviewer
  • Require successful build validation
  • จำกัด direct push ตาม governance ของทีม

#Lab 6: สร้าง CI Pipeline

สร้างไฟล์ azure-pipelines.yml ที่ root ของ repository:

trigger:
  branches:
    include:
      - main

pr:
  branches:
    include:
      - main

pool:
  vmImage: ubuntu-latest

steps:
  - checkout: self

  - task: NodeTool@0
    inputs:
      versionSpec: '22.x'
    displayName: Install Node.js

  - script: npm ci
    displayName: Install dependencies

  - script: npm test
    displayName: Run tests

จากนั้นไปที่:

Pipelines → New Pipeline

เลือก Azure Repos Git → Repository → Existing Azure Pipelines YAML file

เมื่อมี commit หรือ PR ตาม trigger ระบบจะเริ่ม Pipeline อัตโนมัติ

#Lab 7: Multi-stage Pipeline

ปรับ pipeline ให้แยก Build/Test/Deploy:

trigger:
  branches:
    include:
      - main

pool:
  vmImage: ubuntu-latest

stages:

- stage: Build
  jobs:
  - job: BuildApplication
    steps:
    - task: NodeTool@0
      inputs:
        versionSpec: '22.x'

    - script: npm ci
      displayName: Install dependencies

    - script: npm test
      displayName: Run tests

    - task: ArchiveFiles@2
      inputs:
        rootFolderOrFile: '$(Build.SourcesDirectory)'
        includeRootFolder: false
        archiveType: zip
        archiveFile: '$(Build.ArtifactStagingDirectory)/app.zip'

    - publish: '$(Build.ArtifactStagingDirectory)/app.zip'
      artifact: app

- stage: Deploy_Dev
  dependsOn: Build
  condition: succeeded()
  jobs:
  - deployment: Deploy
    environment: development
    strategy:
      runOnce:
        deploy:
          steps:
          - download: current
            artifact: app

          - script: |
              echo "Deploying application to Development"
              ls -la $(Pipeline.Workspace)/app
            displayName: Deploy application

โครงสร้าง:

Commit
   |
   v
+---------+
|  Build  |
+---------+
   |
   v
+---------+
|  Test   |
+---------+
   |
   v
 Artifact
   |
   v
+-------------+
| Deploy Dev  |
+-------------+

ขั้น Deploy ด้านบนเป็น simulation เพื่อให้ Workshop รันได้โดยไม่จำเป็นต้องมี Azure Subscription ก่อน

#Lab 8: Variables และ Secrets

ตัวแปรทั่วไปสามารถกำหนดใน YAML:

variables:
  nodeVersion: '22.x'
  environmentName: 'development'

เรียกใช้:

- task: NodeTool@0
  inputs:
    versionSpec: '$(nodeVersion)'

ข้อมูลสำคัญ เช่น Password, Token และ API Key ไม่ควร hard-code ลง Git ให้เก็บเป็น secret variable, variable group หรือ secret store ที่เหมาะสม

#Lab 9: Environment และ Approval

สร้าง Environment:

Pipelines
→ Environments
→ New environment

ตัวอย่าง:

development
staging
production

Production pipeline สามารถออกแบบเป็น:

Build
  |
Test
  |
Deploy Dev
  |
Deploy Staging
  |
Approval / Check
  |
Deploy Production

ใช้ Approvals and Checks เพื่อเพิ่ม governance ก่อน deployment ไป environment สำคัญ

#Lab 10: Pipeline Agent

Agent คือ compute infrastructure ที่ทำงานของ Pipeline

แนวทางหลัก:

Azure Pipelines
      |
      +---- Microsoft-hosted Agent
      |
      +---- Self-hosted Agent

Microsoft-hosted agent เหมาะสำหรับ Workshop และ workload ทั่วไป เพราะระบบจัดการ VM image และ maintenance ให้

Self-hosted agent เหมาะเมื่อจำเป็นต้อง:

  • เข้าถึง private network
  • ใช้เครื่องมือเฉพาะ
  • ควบคุม environment
  • เชื่อมระบบ on-premises

#Lab 11: เชื่อม Work Item กับ Development

Workflow ที่ควรทดลอง:

User Story
    |
    v
Task
    |
    v
Feature Branch
    |
    v
Commit
    |
    v
Pull Request
    |
    v
Pipeline
    |
    v
Deployment

เป้าหมายคือ Traceability ตั้งแต่ requirement ไปจนถึง deployment

#Lab 12: CI/CD Challenge

ให้ผู้เรียนพัฒนา endpoint:

GET /api/version

Response:

{
  "version": "1.0.0"
}

เงื่อนไข:

  1. สร้าง Work Item
  2. สร้าง Feature Branch
  3. Implement API
  4. เขียน Automated Test
  5. Push code
  6. เปิด Pull Request
  7. ให้ Pipeline ตรวจสอบ
  8. Merge เข้า main
  9. ให้ CI/CD Pipeline ทำงาน
  10. ตรวจสอบ Pipeline run และ artifact

#Azure DevOps กับ DevOps Lifecycle

Lifecycle Azure DevOps
Plan Azure Boards
Code Azure Repos
Build Azure Pipelines
Test Pipelines / Test Plans
Package Azure Artifacts / Pipeline Artifacts
Release Azure Pipelines
Track Boards / Dashboards

#Best Practices

  • เก็บ Pipeline เป็น YAML ใน Git
  • ใช้ Pull Request แทน direct push เข้า main
  • ทำ automated tests ใน CI
  • เปิด Branch Policy
  • แยก Development, Staging และ Production
  • เก็บ Secrets ออกจาก Source Code
  • ใช้ Least Privilege กับ Service Connections
  • ให้ Production มี approval/check ตามระดับความเสี่ยง
  • ทำ pipeline ให้ reproducible
  • เชื่อม Work Item กับ Commit และ Pull Request เพื่อ Traceability

#Architecture สำหรับ Workshop

flowchart LR
    A[Azure Boards] --> B[Azure Repos]
    B --> C[Pull Request]
    C --> D[Azure Pipelines]
    D --> E[Build]
    E --> F[Test]
    F --> G[Artifact]
    G --> H[Development]
    H --> I[Staging]
    I --> J{Approval}
    J --> K[Production]

#สรุป

Azure DevOps ไม่ได้มีเพียง CI/CD แต่ครอบคลุมวงจรการพัฒนาซอฟต์แวร์ตั้งแต่การวางแผน จัดการ Source Code ตรวจสอบคุณภาพ สร้าง Artifact และ Deploy ระบบ

สำหรับผู้เริ่มต้น ลำดับการฝึกที่แนะนำคือ:

Azure Boards
   ↓
Azure Repos
   ↓
Git + Pull Request
   ↓
Azure Pipelines
   ↓
Automated Test
   ↓
Artifact
   ↓
Environment
   ↓
Deployment

เมื่อเข้าใจ workflow นี้แล้ว สามารถต่อยอดไปยัง Docker, Azure Container Registry, Azure App Service, Azure Container Apps, Kubernetes/AKS, Infrastructure as Code และ DevSecOps ได้